Dnia 22 czerwca (sobota) odbedzie sie w Berlinie zebranie Zespolu Roboczego
ds nauczania jezyka polskiego w Niemczech.
Wiecej informacji udziela konsul Zygmunt Lesniak tel.: 030-22313213
lub E-mail: witold.lesniak@botschaft-polen.de

ze spotkania Zespołu Roboczego ds. Nauczania Języka Polskiego w Niemczech Ambasada RP w Berlinie

1. W imieniu Ambasadora przybyłe osoby powitał radca Ryszard Szklany, kierownik Wydziału Konsularnego Ambasady RP w Berlinie, który określił obecne spotkanie jako konsekwencję zapoczątkowanego na polonijnym spotkaniu 16 lutego 2002 procesu systematycznej pracy nad problemami nurtującymi Polonię niemiecką. Poinformował, że intencją Ambasady jest wykorzystanie wyników prac tego zespołu (i pozostałych 4 zespołów, powołanych w lutym br.) w rozmowach ze stroną niemiecką. Omówił kalendarz planowanych tego rodzaju spotkań roboczych w roku bieżącym, których podsumowanie przewidziane jest na ogólnoniemieckim spotkaniu organizacji polonijnych na początku 2003 roku.

2. Radca Jan Rydel, Kierownik Wydziału Kultury i Informacji Ambasady RP w Berlinie, przedstawił wstępne wyniki ankiety dotyczącej stanu nauczania języka polskiego w RFN, przeprowadzonej przez Konsulaty RP wśród organizacji polonijnych. Drugą część3. tego opracowania stanowić4. będzie materiał zebrany przez Kultusministerkonferenz (KMK), dotyczący nauczania j. polskiego w ramach szkolnictwa niemieckiego. Całość5. zostanie zaprezentowana na kolejnym wspólnym posiedzeniu Stałego Polsko-Niemieckiego Zespołu Roboczego „Język polski i polonistyka w Niemczech”. Radca J. Rydel zwrócił uwagę na liczną grupę osób uczących się j. polskiego na uniwersytetach ludowych (Volkshochschulen).

6. Konsulowie ds. polonijnych przedstawili aktualny stan przepisów regulujących nauczanie języków obcych w ramach szkolnictwa niemieckiego, eksponując aspekt nauczania języka polskiego. Podczas dyskusji zwrócono uwagę na następujące zjawiska:

a. Nierównośćb. przepisów w poszczególnych landach, które stosują się do nauczania j. polskiego. Z jednej strony bardzo przychylna sytuacja panuje w Nadrenii – Północnej Westfalii, z drugiej bardzo niekorzystna - w Bawarii i w Badenii–Wirtembergii.

c. Niekorzystny i wprowadzający zamęt podział zajęćd. z j. polskiego na „muttersprachliches Unterricht" (zajęcia z j. ojczystego) i „Fremdsprache” (j. obcy). Istniejący podział przyczynia się do znacznego zróżnicowania traktowania nauczania j. polskiego w poszczególnych landach. Uczestnicy dyskusji byli zgodni, że należy postulowaće. używanie określeń: Polnischunterricht (nauczanie języka polskiego), Herkunftsprache (język pochodzenia), Erste Sprache (pierwszy język).
Dodatkowym problemem jest interpretacja przez niektórych urzędników zapytań w sprawie nauczania j. polskiego jako tzw. nauczania konsularnego, finansowanego przez placówki konsularne danego państwa, a przeznaczonego dla dzieci pracowników służby zagranicznej.

7. Po przerwie Pan dr Z. Kostecki z Kongresu Polonii niemieckiej zaprezentował portal internetowy www.polonia.org, zachęcając zebranych do publikowania tam informacji także o polonijnych punktach nauczania języka polskiego w Niemczech. Wskazał na niedocenianą rolę Internetu jako potencjalnego środka komunikacji i integracji Polonii.

8. Przedstawiciel Chrześcijańskiego Centrum Wspierania Kultury, Tradycji i Języka Polskiego, Pan prof. Piotr Małoszewski, przekazał do wiadomości Ambasady kopie korespondencji z władzami Bawarii i Badenii–Wirtembergii dot. dofinansowania zajęć9. j. polskiego prowadzonego przez Centrum.

10. W dyskusji nt. roli organizacji dachowych w koordynacji składania wniosków do Urzędu Federalnego Pełnomocnika ds. Kultury i Mediów zwrócono uwagę na następujące sprawy:

- Brak konstruktywnej współpracy pomiędzy polonijnymi organizacjami dachowymi a organizacjami prowadzącymi zajęcia j. polskiego (Kostecki).

- Niechęć- do przekazywania własnych doświadczeń i wiedzy fachowej organizacjom dachowym, wynikająca z braku pewności co do rodzaju ich wykorzystania. Zaproponowano włączanie osób bezpośrednio zajmujących się problematyką j. polskiego do prac gremiów działających pod patronatem organizacji dachowych (Barejko-Knops).

- Konieczność- wpłynięcia przez polską dyplomację na Urząd Pełnomocnika Rządu Federalnego ds. Kultury i Mediów, w celu wydania odpowiednich dyrektyw referatowi K-46, odpowiedzialnemu za wspieranie Polonii, umożliwiających wspieranie również projektów edukacyjnych, a nie tylko kulturalnych - (Małoszewski).

- Brak wymiany informacji pomiędzy organizacjami polonijnymi, dotyczących potencjalnych źródeł finansowania projektów, w tym edukacyjnych, jak również informacji nt. sposobów konstruowania i formułowania wniosków o dofinansowanie (Urbaniak).

- Brak wymiernych dowodów działań organizacji dachowych na rzecz organizacji wchodzących w ich skład (Rejak).

11. Uczestnicy spotkania wymienili szereg pozytywnych doświadczeń z zakresu swojej działalności oświatowej. Zgłoszono postulaty i propozycje dalszych działań na rzecz bardziej efektywnego nauczania języka polskiego w Niemczech we wszystkich praktykowanych obecnie formach.

a. Zwrócenie się do Urzędu Pełnomocnika Rządu Federalnego ds. Kultury i Mediów z sugestią wydania odpowiednich dyrektyw referatowi K-46, odpowiedzialnemu za wspieranie Polonii, umożliwiających wspieranie projektów edukacyjnych, a nie tylko kulturalnych.
realizacja: Ambasada RP w Berlinie

b. Oddziaływanie na władze poszczególnych landów na rzecz zapewnienia ciągłości nauczania j. polskiego aż do matury i uczynienie języka polskiego jako przedmiotu na maturze.
realizacja: Ambasada RP w Berlinie przy współudziale konsulatów i organizacji polonijnych

c. Dążenie do zastąpienie terminu „Muttersprache” innym, np. Polnischunterricht, Herkunftsprache, Erste Sprache.
realizacja: Ambasada RP w Berlinie przy współudziale konsulatów i organizacji polonijnych

d. Zebranie, opatrzenie komentarzem i wydanie przez placówki dyplomatyczno-konsularne w formie broszury przepisów dotyczących szkolnictwa i regulujących nauczanie językowe, w skali całej RFN. Termin wykonania tego postulatu określono na ok. 1 rok.
koordynacja: Ambasada RP w Berlinie

e. Pozyskanie i udostępnienie zainteresowanym organizacjom polonijnym planów ramowych (Rahmenpläne) i Wytycznych do prowadzenia zajęćf. (Unterrichtsvorgaben) dla Berlina i Brandenburgii organizacjom z Nadrenii – Północnej Westfalii, które współuczestniczą w powołaniu polsko-niemieckiej szkoły bilingualnej.
realizacja: Ambasada RP w Berlinie

g. Przesłanie informacji adresowych i merytorycznych o działających w Niemczech polonijnych szkołach i punktach nauczania do Z. Kosteckiego w celu umieszczenia ich na stronie internetowej: www.polonia.org/szkoly/htm
realizacja: wszystkie podmioty polonijne, prowadzące nauczanie języka polskiego

h. Opracowanie oraz wydanie folderu zawierającego informacje nt. dwujęzyczności, na użytek osób zainteresowanych tą sprawą (rodzice – przesiedleńcy lub emigranci wychowujący dzieci po polsku i niemiecku).
realizacja: P. Strzyżewska przy współudziale organizacji polonijnych i wsparciu ze strony Ambasady

i. Opracowanie projektu kulturalnego, promującego język polski w Niemczech. Projekt powinien obejmowaćj. swoim zasięgiem minimum trzy landy i spełniaćk. wymogi wsparcia przez Urząd Pełnomocnika Rządu Federalnego ds. Kultury i Mediów. Imprezy w ramach projektu powinny odbyćl. się w niedzielę, 1 czerwca 2003. Należy odpowiednio wcześniej przygotowaćm. projekt pod względem formalnym i merytorycznym i złożyćn. wniosek o dofinansowanie w ww. urzędzie.
realizacja: M. Tuszyńska przy współudziale organizacji polonijnych

o. Przeprowadzenie rozmów sondażowych z landowymi pełnomocnikami ds. grupy polskiej celem rozpoznania ich kompetencji, podejmowanych dotychczas działań oraz planów na przyszłośćp. w zakresie wspierania organizacji polonijnych.
realizacja: Ambasada i konsulaty

12. Wskazane powyżej jednostki, organizacje lub osoby przekażą informacje o postępach w podjętych, względnie zakończonych działaniach w terminie do 15 października br. do konsula ds. polonijnych w Berlinie, Witolda Leśniaka. Uprasza się o formę elektroniczną korespondencji i przesyłanie jej na adres: witold.lesniak@botschaft-polen.de