Za sprawą wysiłku działaczy zahamowano wówczas postępującą rusyfikację i powszechny analfabetyzm ludności polskiej zaboru rosyjskiego tworząc szkoły ludowe, ochronki dla dzieci, biblioteki i czytelnie.

Natomiast już w niepodległej Polsce, odnowiona Macierz docierać miała tam, gdzie nie docierała oświata państwowa- w myśl hasła:

"przez oświatę i kulturę do silnych podstaw państwa".

Poprzez tworzone szkolnictwo, bursy dla młodzieży, wydawnictwa, a zwłaszcza działalność Polskiej Macierzy na Kresach Wschodnich, spełnić się miał cel "obudzenia w społeczeństwie

zmysłu państwowego i stworzenia typu obywatela państwa".

Po wybuchu II wojny światowej dorobek materialny Polskiej Macierzy Szkolnej został w znacznej mierze zaprzepaszczony, ale dokonania pozostały: wychowano na świadomych obywateli całe pokolenia Polaków i przekazano następnym wspaniałą tradycję społecznej solidarności.

I z pewnością dlatego kolebką Polskiej Macierzy Szkolnej po II wojnie światowej stał się polski ośrodek emigracyjny w Wielkiej Brytanii.

To tu, w okresie wielkich przemieszczeń ludności polskiej, w sytuacji braku stabilizacji i możliwości finansowych rzeszy polskich uchodźców, gen. Anders wraz z grupą współpracowników

sformułował ideowe zamierzenie:

Hasło przewodnie odezwy do społeczności polskiej stało się celem założonej

14 maja 1953 roku Polskiej Macierzy Szkolnej Zagranicą,

jako organizacji „powszechnej i apolitycznej", mającej na celu „ organizowanie nauczania religii i przedmiotów ojczystych oraz wszelkie inne działania, zmierzające do utrzymania i pogłębiania świadomości religijnej i narodowej wśród dzieci, wychowania młodego pokolenia w duchu ojców i tradycji kultury narodowej."

W tym samym czasie, na terenie Niemiec Zachodnich, po II wojnie światowej przebywało

około 2 mln Polaków, byłych robotników, robotników przymusowych, jeńców wojennych a w tym także około stutysięczna rzesza dzieci i młodzieży.

Szczególną wówczas rolę w organizowaniu życia kulturalno-oświatowego odegrało miejscowe polskie duchowieństwo jako inicjator pracy z dziećmi i młodzieżą.

Powołany został Centralny Komitet Zjednoczenia Polskich Uchodźców, rozwijały się struktury starej polonii skupione w Związku Polaków w Niemczech.

Jesienią 1945 roku, we wszystkich trzech strefach w Niemczech istniało 1.285 różnych placówek oświatowych, w których uczyło się 80 tysięcy uczniów pod kierownictwem 3.500 nauczycieli.

W obliczu postępującej dezorganizacji Polonii w latach 50 i 60 i trudności w utrzymaniu szkolnictwa polonijnego, duchowieństwo przejęło szereg szkółek polonijnych.

Powstała Komisja Oświatowa Zjednoczenia Polskich Uchodźców, do której należeli:

Ks.Czesław Kiek Krefeld

Ks.dr Michał Dobrzański Bielefeld

Ks.prał.Wacław Tokarek Dortmund

Pan Adam Waławski Münster

Owocem prac grupy, działaczy skupionych przy Komisji Oświatowej Zjednoczenia Polskich Uchodźców było zarejestrowanie

Po prawnym usankcjonowaniu Polska Macierz Szkolna w Niemczech przejęła istniejące już szkoły i grupy młodzieżowe w Hannowerze, Hildesheimie i Mannheimie oraz utworzyła sieć nowych szkółek.

W latach 70-tych działały 23 punkty szkolne obejmujące 620 dzieci, kadra nauczycielska liczyła 21 nauczycieli i 10 wychowawców kolonijnych.

Na początku lat 90-tych, po pewnych trudnościach wstrzymania dofinansowania dla nauczycieli oraz trudnościach niezależnych od ówczesnych władz Macierzy, liczba punktów szkolnych uległa

Organizacja jednak pomimo jej uszczuplenia działa bardzo aktywnie kontynuując jej cele i założenia statutowe.

Pielęgnujemy klimat wiary, tradycji i kultury narodowej. Tradycyjnie już organizujemy co roku, w styczniu, zebrania wyjazdowe wszystkich nauczycieli i zarządu Macierzy połączone ze wspólną mszą św. i obejrzeniem Jasełek w poszczególnych punktach Polskiej Macierzy Szkolnej.

Są to spotkania niezwykle owocne, integrujące w sposób szczególny szkołę, uczniów i nauczycieli, również Misję jako wspólnotę i umacnia przynależność do niej.

Uważamy, że w każdej grupie wiekowej, od wieku przedszkolnego po młodzież, nauczanie języka polskiego powinno być ściśle zintegrowane z elementami historii i geografii.

Przekazywanie patriotyzmu, wierności dla spraw niepodległości i wolności Ojczyzny w programie nauczania języka polskiego, który z perspektywy form nauczania omówi w swym wystąpieniu Pani mgr Ewa Miżejewska, jest naszą powinnością, jeśli pragniemy nowe pokolenie Polaków wychować na dobrych Europejczyków.

Właśnie nadchodzące święto 3-go maja było zawsze w sposób szczególny przez Polską Macierz Szkolną świętowane.

Jeszcze do połowy lat 90-tych Polska Macierz Szkolna rozsyłała do sympatyków i wspierających polską oświatę, do duchowieństwa i innych organizacji polonijnych, odezwę o wsparcie finansowe.

Rok temu Polska Macierz Szkolna obchodziła 35-lecie istnienia.

Dzięki zaangażowaniu wszystkich; dzieci, rodziców, nauczycieli i zarządu PMSz. udało się nam zorganizować wspaniałe święto Macierzy.

Już samo pzygotowanie programowe do niego, które trwało ok.8 miesięcy było niezwykłą lekcją

nie tylko polskiego, historii i geografii ale również inspiracji patriotyzmu wyrażonej w formie plastycznej wyobraźni.

konkursu plastycznego pt. „Co widzę myśląc Polska".

Na dzień dzisiejszy, w trzydziestym szóstym roku istnienia, Polska Macierz Szkolna prowadzi działalność oświatową dla 330 dzieci w 11 punktach szkolnych Nadrenii-Westfalii z 14 osobową kadrą nauczycielską. Punkty szkolne PMSz. mieszczą się przy Polskich Misjach Katolickich.

3-go lipca 2004 Polska Macierz Szkolna przyjęła pod swoje skrzydła istniejący od wielu już lat w Duisburgu zespół folklorystyczny „Perełka".

Ponadto niewielkim źródłem dochodów są składki członkowskie oraz pomoc finansowa ze strony Senatu Polskiego poprzez Wspólnotę Polską, która wspiera działalność programową Macierzy.

Obecnie istniejące punkty szkolne Polskiej Macierzy Szkolnej i ich nauczyciele, to:

Ewa Miżejewska

Duisburg Niederrh. Ewa Łodziato

Dülmen Margarete Łukaszewicz

Marl Barbara Skupień

Recklinghausen Margarete Łukaszewicz

Wuppertal Lucyna Kopiczyński

W najbliższej przyszłości koncentrować będziemy naszą działalność na pogłębienie odnowionych kontaktów z Polską Macierzą Szkolną Zagranicą w Londynie i rozpoczęcie aktywnej współpracy z jej członkami.

Zamierzamy odnowić kontakty z Polską Macierzą Szkolną w Belgii ( jej przedstawiciele byli obecni na jubileuszu Macierzy w ub. roku), jak również z Polską Macierzą Szkolną na Białorusi.

zarejestrowanych szkół polskich,

- znalezienie możliwości otrzymania przez uczniów języka polskiego za granicą

legitymacji uczniowskiej, odpowiedniej do polskiej legitymacji ucznia, z ważnością

Licząc bardzo na owoce obecnego Zjazdu mam nadzieję, że spełni on postawione przed nim założenia, co w dużej mierze zależeć będzie z pewnością od naszych chęci i wspólnej aktywności.

Zintegrowanie wokół tej jednej idei, dokonać się może jednak tylko na poziomie inicjatyw grup ludzi, chcących razem ze sobą współpracować.

Obecny Zarząd Polskiej Macierzy Szkolnej w Niemczech tworzą: