kwiecien 2005 Concordia - Pani Czekay

Polszczyzna -jej różnorodne formy wypowiedzi: 
- słowo - muzyka - śpiew - taniec - plastyka.

;, Im dłużej żyję, im dłużej zajmuję się pisaniem nut, tym mniej serio traktuję podział na różne dziedziny sztuki: literaturę, malarstwo, muzykę, taniec czy teatr.

Całą sztukę traktuję jako pewną całość, ludzkie dążenie do utrwalania życia w jego znanej nam postaci, do utrwalania nas samych, naszych przeżyć, myśli i marzeń do ocalenia od utraty czegoś co potrafiliśmy sobie wyobrazić, a co nam się wydawało na tyle piękne , że warto zachować,, cyt.Tadeusza Bairda kompozyt. I to ta wyobraźnia- bez

której nie wyjdziemy człowiekowi na przeciw musi być pobudzana. Od czasów starogreckiego dramatu łączącego poezję, teatr, muzykę, taniec, rzeźbę i architekturę, człowiekowi często towarzyszyło przeświadczenie, że wszystkie dziedziny sztuki stanowią jedność odpowiadającą spójności świata i ludzkich doznań. Wszystkie pragną wzbudzić emocje oraz zachwyt dla piękna- wszystkie poszukują doskonałych proporcji, w czasie bądź w przestrzeni.

Rzeczywistość XXI wieku stawia bardzo trudne zadania przed współczesną edukacją, szczególnie edukacją kulturalną, a najtrudniejsze zadanie przed nami -nauczycielami poza granicami kraju, na których spoczywa nauka języka ojczystego. Mowa polska to wyznacznik narodowości. a z czasem narodu jako więzi integrującej słowem mowy ojczystej ogólnej i wspólnej. Język wspiera rozwój poczucia godności narodowej, która była bardzo istotna w naszej historii, w okresie zaborów. To właśnie w nim, w języku ojczystym kształtuje się i utrwala dorobek kulturalny narodu. Pielęgnowanie więc języka polskiego i to nie tylko w edukacji polonistycznej - to bardzo trudne i wielkie zadanie.

Leopold Staff oddając najgłębszy hołd mowie polskiej powiedział: “Tyś nasza twierdza, tarcza,

Opieka i obrona.

Ojczysta mowo święta,
Bądź z serca pozdrowiona."

 Henryk Sienkiewicz o mowie polskiej powiedział: "......że jest niespożyta jak spiż, świetna i droga jak złoto, jedna znajpiękniejszych w świecie, 
tak wspaniała, piękna i dźwięczna, że chyba tylko język dawnych Hellenów może się z nią porównać."
Mieszkając tutaj, poza granicami kraju, tym mocniej musimy dbać o
naszą polskość i wypowiadać ją w różnych formach.
Zajmijmy się więc krótko słowem i muzyką. Muzyka jako sztuka nie
może istnieć tylko dla samej siebie. Muzyka przede wszystkim koresponduje z językiem - niewątpliwie posiada również swą wartość
estetyczną. Jest nieodłączną towarzyszką człowieka. Chwalono ją we
wszystkich epokach, chociaż każda dostrzegała w niej inne zalety i
każda wyrażała swój zachwyt innym językiem. Tak jak w muzyce, w
poezji mamy rytm, dynamikę, tempo, barwę, melodykę.

Rytm jest czynnikiem organizującym następstwo dźwięku w czasie.
Rytm w wierszu decyduje o jego wewnętrznej spójności. Dynamika w
muzyce oznacza natężenie dźwięku, jego kulminacje, rozładowanie
lub nastrój oczekiwania. Podobnie jest w poezji np. W mało już
znanych, a wciąż pięknych wierszach Hanny Januszewskiej „O
hulającej stodole", „Niedaleko od Kulika", „Tańcowały dwa Michały"

- centralnym motywem konstrukcyjnym wierszy, jest żywiołowy
taniec, któremu towarzyszy pełna dynamiki gra na różnych
instrumentach.

Tempo - i wszystkie związane z nim jakości obejmuje w muzyce agogika. Podobnie jak w orkiestrze, w literaturze dla dzieci są wiersze powolne, swoiste adagia - rytmiczne, marszowe jakoby ułatwiające chodzenie andante, no i oczywiście na ogół pospieszne, wesołe i ruchliwe allegro.

Barwa - brzmienie- struktury dźwiękowe są dla dzieci bodźcami
wywołującymi wzruszenie, radość, niepokój, napięcie, poczucie
wartości. Barwa w poetyce słowa jest odpowiednim wykorzystaniem
fonetycznej i leksykalnej strony języka.

Małe dzieci potrafią tworzyć sylaby bezznaczeniowe, potrafią
konstruować rożnego typu wyrazy dźwiękonaśladowcze np.: onomatopeiczne

Trilli-trilli - skrzypki grają,
bum- bum - basy powtarzają

Widoczne jest to wszystko w całej literaturze dziecięcej, w piosenkach.

1

Melodyka - to sposób śpiewania.

Dziecko poprzez śpiew zapoznaje się z biegiem linii melodycznej z zależnościami pomiędzy dźwiękami. Podobnie jest z melodyką słowa
w poezji.

Gdybyśmy chcieli w literaturze dla dzieci znaleźć teksty skupiające
wszystko to o czym wspomniałam, sięgnijmy przede wszystkim do
Konopnickiej, Januszewskiej, Porazinskiej, Krzemienieckiej, Ewy 
Szelburg - Zarębiny, Tuwima, Brzechwy.

Ekspozycja pomysłów, zestawień z muzyką, radość z estetyki wolności 
w wierszu „Dwa wiatry"- bogactwo czasowników ukazujących ruch

Jeden wiatr, w polu wiał
Drugi wiatr w sadzie grał
...liście pieścił i szeleścił, mdlał,

to kolejny przykład tekstów pełnych dynamiki, instrumentacji i zróżnicowanego tempa.

Cała literatura polska, poezja w połączeniu z muzyką np. W opracowaniach zbiorów pieśni, śpiewników, którą włączymy w program języka ojczystego, pozwoli nam utrzymać ducha polskości -narodu - w młodzieży.

Bardzo piękną formą wypowiedzi polskości jest taniec, który nie tylko bawi, ale daje pożytek, kształci i uczy oswajając nas z widokiem pięknych form, roztaczając przed nami świat czarujących dźwięków, łączy harmonijne piękno duchowe i piękno cielesne. W ten sposób rozwija i kształtuje nasz smak.

Przede wszystkim nasze tańce narodowe, które w specyficznych warunkach historycznych, kiedy nasz kraj był pozbawiony samoistnej państwowości, wykonywane przez wszystkie warstwy społeczne -stały się wyrazem patriotyzmu - polskości.

Słowo, muzyka, ruch występują tu w roli części składowych jednej, zintegrowanej wewnętrznie i spójnej kultury, która stanowi całościowy system wzajemnych powiązań, zależności i uwarunkowań. Słowo mówione łatwo dostosowuje się do utrwalonego rytmu tanecznego. W tym samym języku powstają bowiem piosenki w rytmie polki, mazura, krakowiaka, poloneza (też piękne polskie kolędy).

Taniec narodowy w szkołach polskich ma spełniać i spełnia rolę wzmacniającą poczucie odrębności i tożsamości kulturowej.

Gest taneczny, towarzysząca mu muzyka i bardzo często słowo (pieśni, polonez Ogińskiego, mazur, krakowiaki itp.) to nasz styl życia i charakter narodowy, nasza polskość. W polskich tańcach narodowych wybijające się cechy to:

-godność postawy

-bujny temperament

-fantazja

- energia

- poetyckość.

Czy to nie my POLACY?!. Ależ naturalnie, więc pielęgnujmy to 
wszystko w młodych ludziach.

Przykłady koorelacji języka polskiego z muzyką, tańcem i plastyką: -Narodowe pieśni - „Jeszcze jeden mazur dzisiaj..."
-Polonezy, krakowiaki, oberki, kujawiaki i mazury z tekstami do tańca.

Przykłady:

-Piękny taniec na którym można wprowadzić elementy historii, muzyki, tańca, śpiewu.

-Występy i koncerty wykonane z młodzieżą.

Dziecięce i młodzieżowe zespoły artystyczne to sprawdzony sposób na połączenie relaksu dziecka z nauką języka polskiego i ugruntowaniem wiedzy o polskiej kulturze. Szczególnie w czasach, gdy coraz trudniej jest przekonać młodego człowieka do piosenek tak różnych od współczesnej muzyki pop, a także do spędzania czasu zamiast w dyskotece- w Sali, w której taniec jest wprawdzie sztuką, ale tą z gatunku zamierającej -nie możemy do tego dopuścić.